W nowoczesnych czołowych klubach sukces nie zaczyna się już dopiero w dniu meczu, lecz znacznie wcześniej – w strukturach budowanych za kulisami. Zatrudnienie Roberta Eenhoorna i Dévy’ego Rigaux pokazuje, w jakim kierunku chce podążać Feyenoord: ku klubowi, w którym akademia, rozwój młodzieży i długofalowa strategia będą odgrywać kluczową rolę. Ich wcześniejsza praca odpowiednio w AZ i Club Brugge udowadnia, że europejskie sukcesy drużyn młodzieżowych nie są dziełem przypadku, lecz efektem konkretnych decyzji, odpowiedniej infrastruktury i jasno określonej wizji rozwoju talentów.

Gdy Robert Eenhoorn 1 października 2014 roku objął stanowisko dyrektora generalnego AZ, trafił do klubu, który już wcześniej był znany z rozsądnej polityki i silnej akademii. Pod jego kierownictwem rozwój ten nabrał jednak dodatkowego rozpędu. Już w dwóch pierwszych sezonach akademia AZ została nagrodzona prestiżową Rinus Michels Award dla najlepszej akademii piłkarskiej w profesjonalnym futbolu. Klub sięgnął po to wyróżnienie w 2015 i 2016 roku.

W Alkmaar Eenhoorn odegrał istotną rolę w rozwoju infrastrukturalnym i organizacyjnym klubu. Symbolicznym momentem był 9 czerwca 2015 roku, gdy wbił pierwszą łopatę pod budowę nowego kompleksu treningowego AFAS Trainingscomplex w Wijdewormer. Był to nie tylko początek budowy nowego obiektu, ale również nowego etapu w rozwoju AZ.

Powstanie nowoczesnego centrum treningowego było kluczowym elementem strategii Eenhoorna, której celem było trwałe zbliżenie AZ do krajowej czołówki i stworzenie optymalnych warunków do rozwoju własnych talentów. Akademia stała się jednym z najważniejszych filarów klubu. AZ dążyło do tego, aby około połowę pierwszej drużyny stanowili wychowankowie. Nie był to romantyczny ideał, lecz świadoma strategia. Dysponując mniejszym budżetem niż tradycyjna holenderska wielka trójka, klub musiał szukać przewagi w inny sposób – nie poprzez wydawanie największych pieniędzy, ale dzięki lepszemu szkoleniu, skuteczniejszemu prowadzeniu zawodników i szybszemu przygotowywaniu ich do gry na najwyższym poziomie.

Rola Eenhoorna wymaga jednak odpowiedniego doprecyzowania. Nie był on człowiekiem codziennie pracującym na boisku z największymi talentami. Za sportowy kierunek odpowiadali przede wszystkim dyrektor ds. piłkarskich Max Huiberts oraz szef akademii Paul Brandenburg. To oni współtworzyli filozofię szkolenia i podejmowali decyzje sportowe. Eenhoorn odpowiadał natomiast za stworzenie warunków, w których ta wizja mogła się rozwijać: odpowiedniej infrastruktury, organizacyjnego spokoju, stabilności finansowej i jasno wytyczonego kursu.

W okresie, gdy Robert Eenhoorn pełnił funkcję dyrektora generalnego, pierwszy zespół AZ nie zdobył dużego trofeum. Klub sięgnął jednak po sukces, z którego może być szczególnie dumny. 24 kwietnia 2023 roku AZ U-19 zostało pierwszym holenderskim klubem w historii, który wygrał UEFA Youth League. W finale zespół rozgromił Hajduk Split aż 5:0. Wcześniej AZ pewnie wyeliminowało także Eintracht Frankfurt, FC Barcelonę oraz Real Madryt.

Triumf w Youth League nie był jedynie sportową sensacją wyjątkowego pokolenia zawodników. Stanowił również dowód na to, że konsekwentnie budowana przez lata strategia może przynosić wymierne efekty. Eenhoorn nie stał przy linii bocznej jako trener młodzieży, ale jego decyzje na poziomie zarządczym stworzyły fundament pod ten sukces.

Club Brugge podąża podobną drogą

Podobny kierunek widać również w Club Brugge. W tym sezonie Club Brugge NXT/U-19 jako pierwszy belgijski klub w historii awansował do finału UEFA Youth League. W półfinale Belgowie pokonali Benfikę 3:1. Finał przeciwko Realowi Madryt zakończył się remisem 1:1, a o triumfie przesądziły rzuty karne, lepiej wykonywane przez zawodników Królewskich.

Także tutaj główną rolę sportową odegrali oczywiście piłkarze, trener Jonas De Roeck i jego sztab. To oni podejmowali właściwe decyzje, odpowiednio przygotowywali drużynę i wydobywali z niej maksimum możliwości na boisku. Za takim osiągnięciem kryje się jednak coś więcej niż tylko udany turniej.

Istotną rolę odegrał w tym Dévy Rigaux. Od lutego 2024 roku, jako Director of Football, należał do najważniejszych osób odpowiedzialnych za sportową politykę Club Brugge. Odpowiadał za szeroko pojętą strukturę piłkarską, w której funkcjonuje Club NXT: politykę transferową, rozwój zawodników, scouting, decyzje sportowe oraz połączenie między akademią, Club NXT i pierwszym zespołem.

W ostatnich latach Club Brugge świadomie postawił na model, w którym młodzi zawodnicy już na wczesnym etapie otrzymują odpowiedni poziom rywalizacji. Club NXT występuje w profesjonalnych rozgrywkach, dzięki czemu talenty szybciej rozwijają się pod względem fizycznym, taktycznym i mentalnym. Pokolenie, które dotarło do finału Youth League, wyraźnie korzystało z takiego środowiska. Rigaux jako jeden z głównych architektów sportowej struktury współodpowiadał za nadzorowanie całego procesu – od akademii, przez piłkę młodzieżową, aż po pierwszy zespół.

Paralele z Feyenoordem

Właśnie dlatego podobieństwa między Eenhoornem w AZ a Rigaux w Club Brugge są tak interesujące. Żaden z nich nie był trenerem zdobywającym trofeum czy awansującym do finału, ale obaj mieli znaczący wpływ na stworzenie warunków, w których młodzi zawodnicy mogli się rozwijać. W AZ doprowadziło to w 2023 roku do triumfu w Youth League. W Club Brugge przyniosło w tym sezonie historyczny awans do finału.

Na Varkenoord Eenhoorn i Rigaux nie zaczynają od zera. Feyenoord Academy od lat należy do najlepszych akademii w Holandii pod względem wyników sportowych. Także w tym sezonie kilka drużyn młodzieżowych osiągnęło znakomite rezultaty. Feyenoord U-17 zdobył mistrzostwo rundy wiosennej, Feyenoord U-21 wygrał krajowy puchar, zespoły U-15 i U-16 sięgnęły po mistrzostwo kraju, a Feyenoord U-19 jest na dobrej drodze do wywalczenia mistrzostwa rundy wiosennej.

Właśnie dlatego można oczekiwać, że Eenhoorn i Rigaux nadal będą traktować akademię jako jeden z najważniejszych filarów klubu. Wyzwanie nie polega na ponownym nadaniu znaczenia Varkenoord, lecz na dalszym wzmacnianiu już solidnych fundamentów – poprzez stały rozwój zawodników trafiających do pierwszego zespołu oraz ambicję dalszego rozwoju na arenie międzynarodowej.

Wniosek jest jasny: sukcesy młodzieżowych drużyn na europejskim poziomie rzadko bywają przypadkowe. Są efektem wieloletnich decyzji – odpowiedniej infrastruktury, spójnej filozofii szkolenia, właściwego poziomu rywalizacji oraz silnego połączenia między akademią a pierwszym zespołem.

Dla Feyenoordu otwiera się tu ogromna szansa. Z Varkenoord jako mocnym fundamentem, Eenhoornem i Rigaux w strukturach klubu oraz nieustannym naciskiem na rozwój i promocję młodych zawodników, Feyenoord może w kolejnych latach jeszcze mocniej umocnić akademię jako jeden z najważniejszych filarów całej organizacji.