AZ Alkmaar

Eredivisie
De Kuip

Sob

10.10

18:45

FC Utrecht

Eredivisie
De Kuip

Nie

20.09

12:15

5:0

Żydzi z Feyenoordu

02.05.2024 09:15; DamianM, 0 komentarzy, Foto @ feyenoord.nl / Źródło: 1908.nl

W Narodowy Dzień Pamięci, obchodzony 4 maja w Holandii, oddaje się hołd wszystkim ofiarom konfliktów zbrojnych. Klub Feyenoord również nosi ślady przeszłości. Przykładowo, wielu członków społeczności żydowskiej związanych z Feyenoordem zostało zamordowanych podczas II wojny światowej. W tygodniu upamiętniającym te wydarzenia, przypominamy i podkreślamy żydowską historię Feyenoordu.

Rzadko się nad tym zastanawiamy, ale Feyenoord miał także żydowskich członków przed drugą wojną światową. Dzięki pracy Marka Lievisse Adriaanse, Jana Oudenaardena, FSV De Feijenoorder, Joods Erfgoed Rotterdam i Jewish Monument ujawniono, że w czasie wojny klub stracił więcej żydowskich członków, niż pierwotnie przypuszczano.

Mówi się, że podczas II wojny światowej zginęło co najmniej 45 piłkarzy Feyenoordu, w tym członkowie i darczyńcy klubu. Większość z nich straciła życie w obozach koncentracyjnych, a ponad połowa miała żydowskie korzenie. Te liczby świadczą o silnym wpływie przedwojennej kultury żydowskiej na klub.

W 1915 roku Isaac Pinhashick stał się pierwszym piłkarzem Feyenoordu pochodzenia żydowskiego, co zostało udokumentowane przez Jana Oudenaardena w jego serii książek "Historia Feyenoordu". Klub ten, założony zaledwie siedem lat wcześniej, do 1920 roku zyskał wielu żydowskich członków, co było odzwierciedleniem obecności społeczności żydowskiej w Rotterdamie. "Feyenoord już wtedy wiernie reprezentował populację Rotterdamu-Zuid poprzez swoich członków i kibiców" – stwierdził Oudenaarden.

Historia Żydów z Feyenoordu jest równie tragiczna jak losy innych Żydów, a może nawet bardziej. Większość żydowskich członków Feyenoordu, którzy nie przeżyli wojny, została wykluczona z klubu w listopadzie 1941 roku na rozkaz komisarza Rzeszy. Niektórzy prawdopodobnie przewidzieli nadchodzące nieszczęścia i sami zrezygnowali z członkostwa. Byli to aktywni Feyenoorderzy, członkowie klubu lub hojni darczyńcy, którzy często są pomijani w historiografii pięciu najciemniejszych lat klubu. Może to wynikać z faktu, że w momencie aresztowania, deportacji i mordowania nie byli już członkami, więc więzi zostały zerwane. Bardziej prawdopodobne jest, że ich historie nie zostały opowiedziane, ponieważ sami nie mogli ich przekazać, podobnie jak ich krewni, którzy również zginęli.

Przed drugą wojną światową Rotterdam posiadał drugą co do wielkości społeczność żydowską w Holandii, zaraz po Amsterdamie i Hadze. Jej początki datują się na rok 1610, kiedy to żydowscy kupcy z Portugalii zawarli umowy handlowe z miastem. W kolejnym wieku dołączyli do nich Żydzi z Polski i Niemiec. Społeczność ta nieustannie się powiększała, osiągając liczbę około trzynastu tysięcy osób w roku 1940. 

W piłkę nożną grano również tam. Wydaje się, że większość Żydów grających w piłkę była członkami Sparty, co prawdopodobnie wynikało głównie z przyczyn geograficznych: był to największy klub na prawym brzegu Mozy, w tej części Rotterdamu, gdzie mieszkała większość Żydów. Tym bardziej niezwykłe i smutne jest to, że Sparta, jako pierwszy i jedyny duży klub piłkarski w Rotterdamie, dobrowolnie wywiesiła tabliczkę "Zakaz dla Żydów" przy bramach Het Kasteel, a żydowscy członkowie zostali wydaleni z klubu. Inaczej postąpił Neptunus, który miał również wielu żydowskich członków. Po zakazie dla Żydów w 1941 roku, długa część boiska była stale zamknięta dla publiczności, co pozwalało Żydom na dalsze śledzenie gry zza rowu.

Z trzynastu tysięcy Żydów mieszkających w Rotterdamie podczas wojny, przeżyło jedynie nieco ponad tysiąc. Deportacje rozpoczęły się latem 1942 roku i trwały około roku. Tysiące Żydów zostało zarejestrowanych w Loods 24, niedaleko Wilhelminaplein i Feijenoord, a potem deportowano ich. Dla 6536 osób, Loods 24 był ostatnim miejscem, które widzieli w Rotterdamie. Wśród deportowanych byli także piłkarze Feyenoordu. Żaden z nich nie powrócił żywy.

Podczas wojny, większość żydowskich Feyenoordczyków padła ofiarą masowych mordów. W ciągu kilku lat, żydowska kultura w klubie całkowicie zanikła. Klub piłkarski prawie nie odnotował tego faktu, gdyż zamordowani Żydzi nie byli już członkami w momencie śmierci, co nie było ich wyborem, lecz wynikiem serii praw wykluczających ich z życia społecznego jako przygotowanie do Holokaustu. Wiele klubów nie odnotowało w swojej oficjalnej historii tej tragicznej straty wśród swoich członków, a uwaga na ten fakt została zwrócona dopiero po latach.

Komentarze (0)

Wyniki 8. kolejka

Gospodarz

Gość

PSV Eindhoven

? - ?

SC Heerenveen

Feyenoord Rotterdam

? - ?

AZ Alkmaar

Go Ahead Eagles

? - ?

Sparta Rotterdam

Ajax Amsterdam

? - ?

NEC Nijmegen

Fortuna Sittard

? - ?

FC Twente

FC Utrecht

? - ?

Willem II Tilburg

PEC Zwolle

? - ?

SC Cambuur

SC Telstar

? - ?

ADO Den Haag

Excelsior Rotterdam

? - ?

FC Groningen

Zdjęcie Tygodnia

20-27 września

Feyenoord po raz kolejny urządził sobie prawdziwy festiwal strzelecki.

Video

Feyenoord 5-0 FC Utrecht

Po wysokim zwycięstwie nad FC Utrecht zawodnicy Feyenoordu otrzymają tydzień wolnego.

Live chat

DamianM

a gdzie trzy tygodnie haha

Gość

Grabara to samo.

Gość

Co z tego że nie będą grać? Dolberg złapał kontuzje na treningu.

Gość

Rzeż się rozpoczyna.

DamianM

Już się zaczyna, co prawda nie i nas, ale Dolberg w Danii już papa. Masakra, byle nasi nic nie grali najlepiej

DamianM

Haha

Gość

To zdjęcie Reada to reakcja na zainteresowanie z premier league? :D

DamianM

O matko

Gość

Walemark się wypłakuje o czasach w Feye.
https://weszlo.com/walemark-nie-wspomina-dobrze-czasu-w-feyenoordzie-reprymendy-jak-w-szkole/#respond

DamianM

Nie no faule były fakt, tylko najgorsze, że grubo może być bo każda decyzja będzie głośna

Gość

Potem jeszcze widziałem nadepnięcie korkami na kolano Bellinghama. Naprawde myślałem że mourinho znowu płakał bez powodu ale powody były - real został przekręcony. Conajmniej 1 kartka się należała za faul na valverde, faul na bellinghamie to taka pomarańczowa. Mógł dać czerwoną i mógł nie dać. Ale na valverde 100% czerwona. Brutalny faul mógł nawet nogę złamać.

DamianM

sobie wyobraźcie co teraz będzie, a to dopiero poczatek sezonu, do końca w tej lidze już będa dymy

Gość

A jak podają dziś media - pauza Valverde będzie długa.

Gość

https://x.com/PolymarketSport/status/2101693183608381444

nie widziałem tego wcześniej - real ma absolutne prawo czuć się pokrzywdzonym.

DamianM

Usiadł*

DamianM

Haha nie mogę z tego, usisd o kamień święty :D

DamianM

https://x.com/tserdarsx/status/2102299146992623755 nawet tabliczka już stoi haha

Gość

haha jest
https://www.youtube.com/shorts/wqyLuGLibkU

Gość

Nie widziałem :D jest film z tego? z pielgrzymek?

DamianM

Widzieliście, jak Salah pojechał gdzieś za Trabzon, usiadł na kamieniu a teraz ten kamień jest święty i kolejki są do niego haha

Uczestnicząc w rozmowach na Live Chat potwierdzasz, że zapoznałeś się i akceptujesz jego regulamin.