Rotterdam vs Amsterdam

De Klassieker

Największa rywalizacja w holenderskim futbolu. Starcie dwóch miast, dwóch mentalności i dwóch gigantów, które od ponad stu lat elektryzuje cały kraj.

Historia rywalizacji

Spotkania pomiędzy Feyenoordem Rotterdam a Ajaksem Amsterdam znane są jako De Klassieker – holenderski „Klasyk”. To starcie wykraczające daleko poza ramy zwykłej rywalizacji sportowej. Niezależnie od pozycji obu drużyn w tabeli, każde spotkanie elektryzuje kraj i na stałe wpisane jest do kalendarza jako jedno z najważniejszych wydarzeń roku w Holandii. Feyenoord awansował do najwyższej klasy rozgrywkowej w 1921 roku. Już rok później doszło do pierwszego spotkania z Ajaksem, który był wówczas bardziej ugruntowaną marką. Mecz zakończył się zwycięstwem amsterdamczyków 3:2, jednak po proteście złożonym przez Feyenoord, wynik oficjalnie zmieniono na remis 2:2.

Tak narodziła się rywalizacja, która miała trwać przez dekady. Korzenie konfliktu sięgają jednak głębiej – aż do XIII wieku, gdy oba miasta po raz pierwszy otrzymały prawa miejskie. Amsterdam i Rotterdam to dwa największe ośrodki miejskie Holandii, a ich mieszkańcy różnią się niemal pod każdym względem – mentalnością, stylem życia, a nawet sposobem mówienia. Amsterdam jest postrzegany jako miasto artystów, wolnego ducha i pewnego siebie stylu, natomiast Rotterdam to bastion robotniczej etyki pracy, prostoty i pragmatyzmu. To zderzenie kultur znajduje swoje odzwierciedlenie także na boisku: kreatywny, techniczny styl gry Ajaksu kontra fizyczność, determinacja i waleczność Feyenoordu.

Jedno z popularnych powiedzeń brzmi: „Podczas gdy Amsterdam śni, Rotterdam działa.” Po zniszczeniach wojennych w 1940 roku Rotterdam musiał się odbudowywać niemal od zera, co ugruntowało w jego mieszkańcach poczucie obowiązku, dyscypliny i niechęci do – w ich oczach – zarozumiałego Amsterdamu. Rywale mierzyli się również na polu infrastrukturalnym. W 1928 roku Amsterdam oddał do użytku Stadion Olimpijski, mieszczący 31 600 widzów – wówczas największy w kraju. Sześć lat później Ajax wybudował stadion De Meer, z trybunami na 22 000 osób. Jednak dominacja Amsterdamu zakończyła się w 1937 roku, kiedy w Rotterdamie otwarto De Kuip – stadion, który od razu mógł pomieścić 64 000 kibiców.

W odpowiedzi Ajax rozbudował swój obiekt, dodając drugi poziom trybun. W 1949 roku Feyenoord zwiększył pojemność De Kuip do imponujących 69 000 miejsc, ponownie przejmując prymat. De Klassieker to również spektakularne wyniki. W sezonie 1960/61 padł rekord bramkowy – Feyenoord pokonał Ajax 9:5. Obie drużyny walczyły wówczas o tytuł mistrza, który ostatecznie trafił do Rotterdamu. Podobny wynik (9:4) Feyenoord osiągnął cztery lata później. Lata 70. to okres największych sukcesów obu klubów. Ajax zdobył trzykrotnie Puchar Europy i Puchar Interkontynentalny, a Feyenoord sięgnął po Puchar Europy, Puchar Interkontynentalny i jako pierwszy holenderski klub – Puchar UEFA. Te triumfy uczyniły Ajax i Feyenoord jednymi z najlepszych zespołów świata, a rywalizacja weszła na zupełnie nowy poziom – także w reprezentacji Holandii, gdzie dominowali piłkarze obu ekip.

Wspólnie wprowadzili oni koncepcję Futbolu Totalnego na Mistrzostwach Świata w 1974 i 1978 roku. Nie brakowało również transferów. W 1980 roku Wim Jansen, legenda Feyenoordu, przeszedł do Ajaksu, co doprowadziło do furii kibiców z Rotterdamu. W pierwszym meczu przeciwko byłemu klubowi został trafiony w oko bryłą lodu i musiał opuścić boisko. Jeszcze większy skandal wywołało przejście Johana Cruyffa do Feyenoordu w 1983 roku, po konflikcie kontraktowym z Ajaksem. Obie grupy kibiców były w szoku: dla fanów Ajaksu był to akt zdrady, dla sympatyków Feyenoordu – trudny do zaakceptowania transfer legendy wrogiego klubu.

Transparenty „Feyenoord na zawsze, Cruyff nigdy” czy gwizdy przy każdej wzmiance o jego nazwisku były normą. Paradoksalnie, właśnie z Cruyffem w składzie Feyenoord zdobył mistrzostwo i krajowy puchar, mimo kompromitującej porażki 2:8 z Ajaksem w trakcie sezonu. W miarę upływu lat piłkarska intensywność De Klassieker nieco osłabła, natomiast przemoc wokół meczów znacząco wzrosła. Kulminacją była tragedia w Beverwijk w 1997 roku, gdzie w wyniku bójek pseudokibiców zginął fan Ajaksu, Carlo Picornie. W 2004 roku, podczas meczu drużyn rezerw, zawodnicy Feyenoordu – Jorge Acuña i Robin van Persie – zostali zaatakowani przez chuliganów z Amsterdamu. Van Persiego uratował dopiero interweniujący trener Ajaksu John van 't Schip oraz zawodnik Daniël de Ridder.

W 2005 roku doszło do zamieszek wokół stadionu Feyenoordu – kibice Ajaksu zdemolowali pociąg, a po meczu fani gospodarzy próbowali starcia z zatrzymanymi przyjezdnymi. Nagrania z incydentu trafiły do ogólnokrajowej telewizji. W odpowiedzi, w lutym 2009 roku burmistrzowie Amsterdamu i Rotterdamu zawarli z KNVB porozumienie o zakazie udziału kibiców gości w meczach De Klassieker. Mimo wielokrotnych prób zniesienia tej decyzji, zakaz obowiązuje do dziś. Ze względu na historię przemocy, nikt nie dostrzega realnej szansy na jego odwołanie w najbliższej przyszłości.

„Podczas gdy Amsterdam śni, Rotterdam działa.”