Bycie gwiazdą futbolu, z pewnością wielu z nas marzyło o tym będąc dzieckiem, ba części z nas zdarza się pewnie to i dzisiaj, bo czy jest coś piękniejszego, niż sprawianie milionom ludzi radości poprzez robienie tego co kocha się najbardziej. Bądźmy jednak szczerzy, równie istotna jest okrągła i pokaźna sumka wpływająca co miesiąc na konto – lekko, przyjemnie, bezstresowo i na bogato. Gdyby ktoś kiedyś pokusił się o stworzenie rankingu zawodów idealnych, piłkarz bez wątpienia znalazłby się w czołówce. Ktoś mógłby się w tym momencie oburzyć, ale jak to bezstresowo, lekko? A wysiłek fizyczny, a obozy, a presja? Presję to ma pielęgniarka na onkologii – powtarza w takich chwilach polski dziennikarz Mateusz Borek i czy nie ma on racji? W końcu gdzie jest presja, chyba nie w spełnianiu swoich marzeń z dzieciństwa o byciu gwiazdą, gwiazdą, której wybacza się wiele, chwile nie tylko małych, ale także i tych większych słabości, wybacza się im, nie wybacza się zaś ludziom stojącym często w ich cieniu, oczywiście bywają wyjątki, ale w większości przypadków w przypadku zwycięstw i sukcesów trenerzy,  bo o nich mowa, nie przeszkadzają w ich odniesieniu, w przypadku porażek uznawani są z kolei za ich głównych architektów, rzeczywistość jest oczywiście zgoła odmienna, godząc się na bycie w cieniu trenerzy zajmują się wieloma kwestiami, które to umożliwiają lub nie stworzenie zwycięskiego teamu.  Przygotowują oni swój zespół na wielu płaszczyznach m.in. fizycznej, mentalnej i tej najważniejszej taktycznej, dlaczego taktyczną uważam za najważniejszą, bo każda inna jest tak naprawdę podporządkowana perfekcyjnemu wdrożeniu taktyki, jaką założył sobie dany szkoleniowiec. Nie inaczej było w przypadku Feyenoordu Rotterdam, gdzie taktyka jaką wdrożył Ronald Koeman, była głównym powodem powodem tego, że gra „Portowców” była i skuteczna i efektowna. Co sprawiło jednak, że okazała się ona właściwa, aby się tego dowiedzieć zanalizowałem kilka spotkań Feyenoordu  z minionych rozgrywek, skupiłem się głównie na najlepszych spotkaniach w wykonaniu podopiecznych Ronalda Koemana, gdyż można uznać, że to właśnie w nich wizja szkoleniowca była realizowana najdokładniej.

Ustawienie ogólne:

Feyenoord pod wodzą Koemana występował w najpopularniejszym obecnie ustawieniu 4-2-3-1.

Schemat 1: Ustawienie Feyenoordu Rotterdam w sezonie 2011/2012.

Główną zaletą ustawienia 4-2-3-1 jest jego płynność i możliwość dostosowania do sytuacji na boisku, w przypadku zepchnięcia do defensywy, mamy możliwość błyskawicznego przejścia do ustawienia 4-5-1, w momencie prowadzenia gry ofensywnej, możemy je zaś zmienić w ustawienie 4-3-3. Newralgicznymi pozycjami w tej formacji są dwaj defensywni pomocnicy, oraz ofensywny pomocnik. Defensywni pomocnicy ustawieni w środku pola, w ustawieniu 4-2-3-1 są tak naprawdę graczami nie typowo defensywnymi, lecz ich funkcja jest bardziej uniwersalna. W momencie kreowania przez zespół akcji ofensywnej, często włączają się oni do działań zaczepnych rozprowadzając piłkę czy to do skrzydłowych, czy to do rozgrywającego, oprócz tego wymaga się od nich odważniejszych dryblingów i oddawania strzałów z okolic 16-18 metra. Równie istotne są ich zadania w grze obronnej, gdzie ich zadaniem, jeżeli jest to możliwe, jest jak najszybszy odbiór piłki przeciwnikowi, najlepiej już na połowie rywala, jeżeli nie jest to możliwe ich zadaniem jest asekuracja bloku obronnego, ponadto często muszą oni asekurować bocznych obrońców, gdy ci włączają się do gry ofensywnej.  Równie istotny jak defensywni pomocnicy jest rozgrywający, jest on głównym kreatorem akcji ofensywnej, jego zadaniem jest zaś umiejętne rozprowadzenie piłki do skrzydłowych lub napastnika, które umożliwi jego zespołowi uzyskanie przewagi, jego znaczenie w taktyce 4-2-3-1 jest większe, niż chociażby w klasycznej 4-4-2, ze względu na grę jednym napastnikiem, któremu brakuje wsparcia drugiego zawodnika odwracającego uwagę w polu karnym. Mimo uniwersalności tego ustawienia widoczny jest wyraźny podział na 4 zawodników ofensywnych i 6 defensywnych.

Ogólne założenia taktyczne Feyenoordu Rotterdam:

Oprócz założeń ogólnych dotyczących ustawienia 4-2-3-1 występują również pewne dodatkowe wprowadzone przez Ronalda Koemana oto one:

- Intensywny pressing od początku do końca spotkania

- Dążenie do jak najszybszego odbioru piłki po jej utracie, nawet na połowie rywala

- Ofensywa od pierwszych minut meczu

Bramkarz i linia obrony:

Schemat 2: Linia defensywna Feyenoordu*

Bramkarz:

Tutaj oczywiście bez niespodzianek, zadania obronne znane, jeśli zaś chodzi o kwestie ofensywne ograniczają się one do krótkiego i długiego wprowadzenia piłki w pole gry.

Boczni obrońcy:

W taktyce stosowanej przez Feyenoord boczni obrońcy posiadają liczne zadania zarówno obronne jak i ofensywne, w defensywie odpowiadają oczywiście za powstrzymywanie przeciwników przeprowadzających ataki bocznymi sektorami boiska, oprócz tego asekurują oni często środkowych obrońców podwajając krycie, co umożliwia szybszy odbiór piłki, a w efekcie błyskawiczne przejście do kontry. W ofensywie zadaniem bocznych obrońców jest przekazanie piłki do środka pola, gdzie konstruowana jest akcja lub drybling skrzydłem, w efekcie czego piłka jest podawana do skrzydłowych bądź od razu wrzucana w pole karne. Ważnym i powtarzalnym elementem w grze bocznych obrońców było błyskawiczne przesuwanie się na połowę rywala po odbiorze piłki.

Środkowi obrońcy:

Zadaniem środkowych obrońców jest jak najszybsze powstrzymanie ataków przeprowadzanych środkiem pola, asekuracja kolegów z boków bloku defensywnego, oraz rozpoczynania akcji ofensywnych poprzez podanie piłki do jednego z dwóch defensywnych pomocników. Częste jest również podanie bezpośrednio do rozgrywającego z pominięciem defensywnych pomocników, oraz bardziej bezpośrednie włączanie się do akcji ofensywnych poprzez dryblingi nawet w okolice 20 metra. Ważnym elementem gry defensywnej, charakterystycznym dla Feyenoordu, jest wychodzenie środkowych obrońców przed pole w celu przecięcia podań kierowanych do skrzydłowych rywala.

Linia pomocy i ataku:

Schemat 2: Linia pomocy i ataku Feyenoordu.

Defensywni pomocnicy:

O defensywnych pomocnikach wspominałem już przy założeniach ogólnych taktyki 4-2-3-1, oprócz wcześniejszych informacji, warto wspomnieć, że w przypadku Feyenoordu, ze względu na silny pressing stosowany przez zespół, muszą oni starać się odebrać piłkę przeciwnikowi już na jego połowie.

Skrzydłowi:

Zadania skrzydłowych są oczywiście głównie ofensywne, poprzez dryblingi w bocznych strefach boiska, długie wrzutki w pole karne, zejścia do środka i podania do napastnika lub strzały z dystansu. W defensywie z kolei cofają się oni na wysokość defensywnych pomocników zabezpieczając boczne strefy boiska.

Ofensywny pomocnik:

Podobnie jak w przypadku defensywnych pomocników jego rola została już opisana przy ogólnych założeniach taktycznych, w przypadku taktyki stosowanej przez Koemana do zadań gracza na tej pozycji dochodzi jeszcze schodzenie do boku boiska, gdzie dubluje on skrzydłowych i grając na granicy spalonego jest w stanie łatwo przedostać się w pole karne (np. mecz Feyenoord – Twente, pierwsza bramka)

Napastnik:

Głównym zadaniem środkowego napastnika jest oczywiście wykańczanie akcji, zapoczątkowanych przez kolegów z zespołu, skutecznymi strzałami na bramkę. Ponadto jest on również pierwszym zawodnikiem za odbiór piłki po stracie w okolicach „szesnastki” przeciwnika.

Podsumowując sukces taktyczny Feyenoordu Rotterdam to głównie umiejętne stosowanie ustawienia 4-2-3-1, intensywny pressing od pierwszych minut spotkania, ofensywna gra i duża wymienność pozycji.

* Legenda: Strzałki zielone, oznaczają działania ofensywne, czerwone defensywne, przerywane podania, ciągłe dryblingi lub strzały.